Kuća Olge Smederevac
Deo prostorno kulturno istorijske celine <b>Staro jezgro Pančeva</b>
Period nastanka: sredina 19. veka
Olga Smederevac je rođena u veoma uglednoj trgovačkoj porodici Aleksić. Otac joj je bio čuveni trgovac, dok je majka bila jedna od prvih članica Dobrotvorne zadruge Srpkinja pančevačkih osnovane 1894. godine i bila je rođaka Jovana Jovanovića Zmaja. Olgin stric Vladimir Aleksić je bio čuveni lekar i revolucionaran po tome što je konstruisao prvi, sopstveni aeroplan.
Olga je završila Srpsku višu devojačku školu i bila je učenica Isidore Sekulić. Tečno je govorila francuski, nemački, mađarski i ruski jezik, svirala je klavir i često je svirala javno.
Bila je osnivač „institucije” poznate kao Salon Olge Smederevac - njen dom bio je pretvoren u centar okupljanja i druženja srpske inteligencije između dva svetska rata. U njenom salonu gosti su bili kompozitor i dirigent Srpskog crkvenog pevačkog društva Jovan Bandur, hroničar dr Mihovil Tomandl, pesnici Milan Ćurčin i Rade Drainac, pisci Miloš Crnjanski, Isidora Sekulić, Veljko Petrović, kompozitori Isidor Bajić i Petar Konjović, slikari Uroš Predić, Miloš Vušković, Marko Murat, Jovan Bijelić, Živorad Nastasijević, Stevan Čalić, Milan Butozan i mnogi drugi. Olga je bila njihov zaštitnik i mecena, a sam salon je bio inspiracija svima njima.
Značajan je i njen doprinos popunjavanju muzejskog fonda Narodnog muzeja u Pančevu. Otkupljivanjem značajnih umetničkih radova, afirmisala je i pomagala brojne umetnike, sačinivši impozantnu umetničku kolekciju koju je dobrim delom zaveštala Narodnom muzeju u Pančevu. Jedna ulica u Pančevu nosi njeno ime.
Kuću je sagradio trgovac Kranjčević sredinom 19. veka i sve do 1907. godine, kada je rekonstruisana, izgledala je prilično drugačije: 
Nova fasada je u stilu secesije. 
Sprat je od prizemlja odvojen jednim isturenim horizontalnim vencem. Ima šest prozora kvadratnog oblika, bogato profilisani sa završćem u biljnoj ornamentici. Natprozornici i okapnice su bogato uokvireni. Doprozornici imaju duboke kanelure. Iznad njih su girlande voća i biljnog ornamenta. Pored prozora sa obe strane široki pilastri ukrašeni kanelurama i vencima cveća, a završavaju se floralnim kapitelima. Ispod krova su konsole u reljefu.
Sa dvorišne strane je velika drvena kapija pokrivena kvadratima i umecima od kovanog gvožđa.
Na starim razglednicama >>
